Portfolio

 

 

Rewitalizacja Poklasztornego Zespołu Obiektów w Lubiążu

Rys historyczny: Historia osadnictwa na Wzgórzu Klasztornym w Lubiążu obejmuje całe ostatnie milenium, gdyż pierwsze oznaki jego kolonizacji pochodzą jeszcze sprzed tysięcznego roku naszej ery.

Kliknij aby powiększyć
Kliknij aby powiększyć

Od dwunastego do początków dziewiętnastego wieku istniało tutaj opactwo i klasztor Cystersów, za sprawą których następował dwukrotnie niezwykły rozkwit gospodarczy i kulturowy tego miejsca.

Jego pierwsze apogeum przypadło na wiek XIV, kiedy to Lubiąż uzyskał rangę centrum twórczości literackiej i historiozoficznej dla całego ówczesnego Śląska. Na skutek wojen husyckich w wieku XV nastąpił powolny upadek klasztoru, który udało się na dobre przezwyciężyć dopiero po wojnie trzydziestoletniej.

W drugiej połowie XVII wieku, nastąpił okres największego rozwoju gospodarczego, kulturalnego i przestrzennego Lubiąża, który zaowocował powstaniem większości spośród istniejących do dzisiaj obiektów: pałacu opatów, klasztoru, browaru, piekarni i zabudowań aministracyjno-gospodarczych. Wtedy też nastąpiła gruntowna przebudowa kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny dokonana w stylu barokowym.

Od połowy XVIII wieku, z chwilą wejścia Śląska pod panowanie pruskie, rozpoczął się ponowny i trwający do aż czasów nam współczesnych okres upadku. W rezultacie antyklerykalnej polityki Fryderyka II, już na początku XIX wieku opactwo w Lubiążu zostało poddane sekularyzacji. Od tamtego czasu obiekt był wykorzystywany pierwotnie jako szpital psychiatryczny a od II Wojny światowej na fabrykę sprzętu radiowego i inne różne cele, niewiele mające wspólnego z jego pierwotnym przeznaczeniem.

Od wczesnych lat pięćdziesiątych aż do roku 1990 obiekt pozostawał praktycznie bez konkretnego gospodarza. Zabytkowy kompleks użytkowany był w sposób rabunkowy i nieuchronnie postępowała jego systematyczna degradacja. W roku 1989 powstała Fundacja Lubiąż, której naczelnym celem działania jest uratowanie zabytkowego zespołu przed całkowitym zniszczeniem i przywrócenie mu dawnej świetności.

Od roku 1990 Zespół Obiektów Pocysterskich w Lubiążu stanowi własność Fundacji Lubiąż. Od chwili powstania Fundacja Lubiąż, obecny właściciel Pałacu, podejmowała nadzwyczajne starania mające na celu uratowanie tej perły baroku przed całkowitą dewastacją i zapomnieniem.

W latach 1993-1999 Fundacja zgromadziła poważne środki finansowe, pochodzące zarówno z kraju jak i z zagranicy, które następnie zostały z najwyższą starannością wykorzystane z przeznaczeniem na remont zabezpieczający i konserwację najcenniejszych fragmentów Zespołu. Prace te trwają do chwili obecnej. W efekcie tych działań Fundacji, postępujący proces degradacji Zespołu Pałacowego został powstrzymany, a odnośnie kluczowych elementów skutecznie odwrócony.

Prace renowacyjne i konserwacyjne objęły, między innymi: remont i konserwację sali książęcej, (aktualnie udostępnionej dla zwiedzających), całkowitą rekonstrukcję więźby i pokrycia dachowego nad całym budynkiem poklasztornym, rozbiórkę wtórnych ścian działowych i stropów podwieszonych, montaż kilkuset stalowych ściągów i wykonanie żelbetowego wieńca celem stężenia konstrukcji, a także konserwację 10 wielkich, unikalnych obrazów olejnych pędzla K. F. Bentuma.

Zakończywszy remont zabezpieczający, Fundacja zamierza aktualnie przystąpić do inwestycji obejmującej docelowe zagospodarowanie i przywrócenie tego arcydzieła architektury do stanu pełnej świetności. Pocysterski zespół pałacowy w Lubiążu znajduje się pod ochroną konserwatorską i archeologiczną. Obiekt wpisany jest do Krajowego Rejestru Zabytków pod numerem 616/W.

>> powrót <<